خواص شیر(لبنیات)گوسفند(بخصوص گوسفند افشار اصل نردین)
شیر گوسفند :
شیر گوسفند ارزش غذایی بالایی دارد و در مقایسه با شیر سایر حیوانات حاوی غلظت بیشتری از انواع پروتئین، ویتامین ها، چربی و سایر مواد معدنی است . بررسی های زیادی شیر گوسفند را به عنوان ماده غذایی بالقوه جهت تولید محصولات لبنی حاوی پروبیوتیک نشان می دهد. از مهم ترین ویژگی های این نوع از شیر می توان به دارا بودن مقادیر قابل توجهی از انواع مواد مفید و ضروری برای بدن اشاره کرد .
در ادامه این مقاله به توضیح فواید فوق العاده شیر گوسفند و اینکه چرا شیر گوسفند از شیر گاو بهتر است می پردازیم :
از گذشته های دور انسان از گوسفند به عنوان منبعی برای تامین غذا و لباس با استفاده از پشم ، شیر و گوشت گوسفندان استفاده می کرده است و در در طول قرن ها شیر این حیوان تبدیل به یکی از اجزای جدایی ناپذیر از زنجیره غذایی انسان ها شده است .
شیر گوسفندی در حدود ۴۰ درصد انرژی بیشتری نسبت به شیر گاو یا بز دارد که برای ورزشکاران و افراد سالمند بسیار مفیدتر می باشد.
در ضمن به ترشحات حاصل از دوشش کلمه شیر اطلاق نخواهد شد .
به طور میانگین میزان تولید شیر گوسفند سالیانه از شیر گاو کم تر می باشد اما خاصیت بیشتری دارد . گوسفندان از آنجایی که در فصل بهار بیشتر با علوفه تازه تغذیه می شوند شیر با کیفیت تر و خوشمزه تری تولید می کنند .
در طب سنتی مصرف شیر گوسفندی برای موارد متعددی از جمله درمان سرفه توصیه شده است و همچنین مقاومت سیستم ایمنی بدن را افزایش می دهد
پروبیوتیک ها، باکتری هایی هستند که باید ایجاد لایه های محفاظتی مخاطی در رودها به افزایش سطح ایمنی بدن کمک می کنند
![]()
درسراسر جهان شیر گاو پرمصرف ترین شیر می باشد و بیشترین سهم را در بین مصرف شیر سایر حیوانات توسط انسان ها را دارد اما ارزش غذایی پایین تری نسبت به شیر گوسفند دارد . پروتئین شیر گوسفند تقریبا دو برابر پروتئین شیر بز و گاو است . و از همه مهم تر مصرف شیر گوسفند برای کسانی که در هنگام مصرف این ماده دچار مشکلات گوارشی می شوند قابل تحمل تر می باشد. علاوه بر شیر مصرف ماست و پنیر تولید شده از شیر گوسفندی نیز برای این دسته از افراد مناسب تر است زیرا اینگونه از افراد قادر به هضم مقدار زیادی از لاکتوز موجود در شیر به راحتی نیستند .
از شیر گوسفند به طور عمده در تولید سایر محصولات لبنی مانند پنیر ، ماست و دوغ نیز استفاده می شود .
خواص و فواید شیر گوسفند :
انسان ها در تماسی که از نزدیک با طبیعت داشته اند رشد و تکامل یافتند و شیر اولین منبع غذایی پس از تولد بود. شیر مادر همواره تنها منبع غذایی برای کودکان بوده است و از آن به بعد شیر تبدیل به یک ماده غذایی ضروری در زندگی انسان شده است.شیر ترشح غدد پستانداران است که یک امولسیون پیچده از روغن در آب حاوی پروتئین، لاکتوز،مواد معدنی،آنزیم ها،سلول ها،هورمون ها،ایمونوگلوبین ها و ویتامین ها است.شیر همچنین پروتئین های جزئی مانند آلومین سرم ، لکتوفرین ، انتقال دهنده ها ،کلسیم ، پرولاکتین را نیز شامل میشود.بخش پروتئین تاثیرعمده ای بر ارزش غذایی شیر دارد. مقدار مواد مفید و ضروری در شیر گوسفند بیشتر از شیر گاو است.
شیر گوسفند یک منبع غنی از مواد معدنی است . سطوح کلسیم، فسفر، منیزیم، روی، منگنز و مس درگوسفند نسبت به شیر گاو بالاتر می باشد. همچنین در انواع ویتامین ها نیز شیر گوسفند غنی تر می باشد وشامل ویتامین های C، E،A است.شیر گوسفند دارای عطر و طعم شیرین تری می باشد و هضم آن نیز راحت است. و باعث افزایش طول عمر نیز می شود .
طبق بررسی های انجام شده این شیر درصد بیشتری از اسید لینولنیک ( یک نوع اسید چرب که برای تعادل هورمونی و سلامت پوست مفید است ) را نسبت به شیر گاو و بز دارا می باشد .
مصرف این ماده سبب کاهش ابتلا به بیماری های استخوانی و افزایش سلامت پوست می شود و به افراد ورزشکار ، سالمندان ، کودکان در مرحله رشد بسیار توصیه می شود
غذاهای مقوی عملکرد بدن را افزایش داده و مقاومت فرد در برابر بیماری ها را بیشتر می کند از این رو می توان برای جلوگیری از انواع بیماری ها و افزایش توانایی بدن از شیر مخصوصا شیر گوسفندی باید استفاده کنید.
اکثر شیرهای موجود که در بازار وجود دارد شیر گاو می باشد . یکی از مهم ترین تفاوت های بین شیر گوسفند و گاو تفاوت در مزه این دو نوع شیر مختلف می باشد و هضم راحت تر برای شیر گاو می باشد
شیر گوسفند برای حفظ سلامت پوست بسیار مفید است .
چرا مصرف شیر برای افزایش سلامت جامعه اهمیت دارد ؟
همانطور که گفته شد شیر گوسفندی از فواید بسیار متنوعی برخوردار است .تحقیقات نشان می دهد در جوامعی که مصرف شیر نسبت به میانگین جهانی کم تر می باشد ، دولت ها مجبور به تحمل هزنیه های هنگفتی در بخش های درمانی و اجتماعی هستند . این خود نشان می دهد که دیگر ارتقای سطح مصرف لبنیات در بین عموم مردم امری ساده نیست و باید ساختارهای لازم برای رشد صنعت تولید شیر بیشتر از گذشته مهیا شود .
سود آوری پرورش گوسفند برای تولید شیر و محصولات لبنی :
گوسفندان به دلیل نیاز کمی که به فضا برای پرورش دارند ، در مکان های بسیار کوچک نیز قابلیت نگهداری را داشته و می توانند برای کسانی که سرمایه زیادی برای خرید زمین های بزرگ را ندارند بسیار مناسب باشند . علاوه بر فروش شیر ، کسانی که اقدام به پرواربندی گوسفند می کنند می توانند با فروش پشم ، گوشت ، کود و پوست این حیوان درآمد خوبی را کسب نمایند. استفاده از روش های صنعتی و نوین و همچنین علوفه مغذی باعث می شود نرخ بهره وری در رشد میزان شیر تولید از گوسفندان بسیار بالاتر برود . این حیوانات بر خلاف اغلب دام های دیگر طیف وسیعی از انواع گیاهان را به عنوان علوفه می توانند مصرف کنند .
بالغ بر ۹۰۰ گونه متفاوت از گوسفند در جهان وجود دارد که هر کدام از آنها را برای اهداف خاصی مانند تولید پشم ، گوشت ، شیر و یا حتی تولید چند مورد با هم پرورش می دهند . شیر تولید برخی از نژادهای گوسفندی به دلیل خصوصیات نظیر چربی بیشتر برای تهیه محصولات لبنی به خصوص بستنی بسیار مناسب تر می باشد . از این رو است که با تعیین هدف خود از پرورش گوسفند می توانید نژادی که برای این اهداف مناسب تر می باشد را انتخاب نمایید .
مزایای تولید شیر گوسفند :
همانطور که ذکر شد مصرف شیر گوسنفدی در بین عموم مردم بسیار مورد استقبال قرار می گیرد و تولید آن برای دامداران از لحاظ اقتصادی مقرون به صرف می باشد . البته شیر در صورتی سود آور می باشد که دامداران از یکسری اصول مرتبط با این زمینه بهره ببرند از جمله این اصول می توان به نحوه تغذیه گوسفندان و همچنین نژادها انتخابی برای کار پرورشی می توان اشاره کرد .
بی شک زنده نگهداشتن صنایع غذایی برای هر کشور بسیار حائز اهمیت است زیرا این کار باعث حفظ امنیت غذایی هر کشوری می شود .شیر خام از مهم ترین محصولات صنایع لبنی محسوب می شود .
علی محمدی راد